Tijdvak 1

In het kort

In tijdvak 1 ontwikkelde de mens zich van de jager verzamelaar naar boer, door deze verandering ontstonden er langzamerhand steden. De eerste steden ontstonden in Mesopotamië ook wel de vruchtbare halve maan genoemd. Dit kwam doordat de landbouw hier een stuk meer opleverde, zo konden mensen ook voor anderen verbouwen en kon diegene die geen boer meer waren amvachten.
Een andere ontwikkeling die vrijwel gelijk met de steden kwam was het schrift, dit schrift bestond eerst uit kleine tekens maar ontwikkelde zich snel tot een goed leesbaar schrift. Dit schrift betekende ook het einde van de prehistorie omdat we vanaf dit punt geschreven bronnen hebben en omdat we nu niet meer alle kennis uit archeologische vondsten kunnen halen.

1.1 Jagers verzamelaars

De jagers verzamelaars waren de eerste groepen mensen op deze aarde, zij leefden in groepen van 10 tot 25 mensen en waren nomaden die zich weer verplaatsen wanneer het voedsel op was.
De mannen gingen over het algemeen vaak op jacht en de vrouwen bleven in het kamp en zorgden voor de kinderen.
Uit deze periode hebben we geen schriftelijke bronnen omdat men nog niet kon schrijven. De dingen die we uit deze tijd hebben ontdekt komen door archeologische vondsten. Uit deze vondsten kunnen we opmaken dat de jagers verzamelaars al erg handig waren. Zo vinden we overblijfselen van verschillende gereedschappen zoals pijlpunten en bijlen.

1.2 Het ontstaan van de landbouw

De landouw ontstond rond 10.000 voor christus in de Mesopotamië (midden oosten). Deze boeren trokken niet meer rond maar bleven op dezelfde plek waar ze boerderijen bouwden. Voor deze verandering was kennis nodig, deze kennis was in de duizenden jaren hiervoor vergaard. Zo wist men nu hoe ze graan moesten planten en het konden verwerken in een product dat wij tot op de dag van vandaag brood noemen, eerst werd er hoofdzakelijk graan verbouwd maar in de loop der jaren kwam er ook meer kennis over andere soorten planten en kwamen er bijvoorbeeld ook knollen bij. Er was niet alleen kennis over planten maar ook over dieren, zo kwam er ook vee op de boerderij. Deze verandering wordt ook wel de landbouwrevolutie genoemd omdat het een enorm ingrijpende verandering was op het leven van de mens.
In Europa bleven we echter wel achter op het midden oosten, zo is de oudste landbouw in Nederland gedateerd op 5200 voor christus. Wij bleven dus nog een lange tijd hangen bij de jagers verzamelaars.

1.3 het ontstaan van steden

Door de toenemende kennis in de landbouw nam de voedselproductie explosief toe. Door deze verandering had een boer meer dan hij voor zichzelf nodig had, hij kon dus ook zijn voedsel aan anderen geven of ruilen (voor bijvoorbeeld spullen). doordat niet iedereen voor zichzelf hoefde te verbouwen om aan zijn voedsel te komen konden zij die geen boer waren andere beroepen uitvoeren waaronder veel soorten ambacht. Mensen konden zich nu specialiseren in bijvoorbeeld potten of stoelen maken. Doordat de handel beter liep in een dichter bevolkt gebied gingen mensen dichter bij elkaar wonen en ontstonden er kleine dorpen die steeds groter werden en uiteindelijk uitgroeiden tot steden.

Begrippen

  • Agrarisch: Alles wat met landbouw te maken heeft.
  • Landbouwrevolutie: Een ingrijpende verandering waarbij mensen van het jagen verzamelen overgingen op de landbouw.
  • Stad: van het land afgescheiden plaats waar relatief veel mensen wonen.
  • Landbouwsamenleving: Een samenleving waarin landbouw geld als het belangrijkste middel van bestaan.
  • Samenleving van jagers verzamelaars: Samenleving van nomaden die leven van wat ze vinden en vangen in de natuur.
  • Archeologie: wetenschap die het verleden bestudeerd aan de hand van ongeschreven bronnen (vondsten).
  • Beschaving: denken en doen van een groep mensen.
  • Nomade: iemand zonder vaste woonplaats.
  • Sedentaire leefwijze: op een vaste woonplaats leven.

Kenmerkende aspecten

  • De levenswijze van de jagers verzamelaars.
  • Het ontstaan van de landbouw en de landbouw stedelijke samenleving.
  • Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.

Video's