De VOC

De “VOC” oftewel de Verenigde Oost-Indische Compagnie was een enorm succesvolle Nederlandse(Zeven Provinciën) handelsonderneming die handelde in oost Azië. Het werd opgericht in 1602 om de handel te beschermen, voor de VOC waren er namelijk allemaal kleinere compagnieën die niet optimaal handel dreven en men dacht dat door de VOC een monopolie te geven de handel het best geoptimaliseerd werd . Dit bleek juist te zijn en de VOC werd een groot succes. Mede door de VOC belande de zeven provinciën in welvarende  gouden eeuw.

de handel

Er kwam in deze tijd een grote vraag naar specerijen zoals nootmuskaat, kruidnagel en peper. Deze waren niet te verbouwen op het Europese vaste land en men moest ze dus uit het buitenland halen. De specerijen waren dus maanden onderweg voordat ze bij de consument terecht kwamen. Het vervoer kostte natuurlijk ook erg veel geld, hierdoor specerijen vaak niet voor de normale man omdat het simpelweg niet te betalen was. Een bekende uitspraak uit deze tijd is dan ook “peper duur” wat natuurlijk verwijst naar het hele dure peper in deze tijd. (hieronder is een foto te zien van kruidnagel, één van de veel gehandelde specerijen).

Het bestuur

De VOC werd voor een groot deel bestuurd vanuit Amsterdam, hier stond het hoofdgebouw genaamd ”Het Oost-Indisch huis”. Naast de vesteging in Amsterdam had de VOC ook nog vestegingen in Rotterdam, Hoorn, Enkhuizen en Rotterdam. Er werkte verschillende mensen in deze kantoren, aan het hoofd van zo,n kantoor stond een zogenaamde ”hoge heer” zij behoorde tot de ”heeren zeventien”. Dit waren de zeventien belangrijkste bestuursleden van de VOC en namen dus vrijwel alle beslissingen.

Ook buiten Nederland had de VOC vestegingen. Zo waren er vestigingen in Indonesië, India, Japan, China, Taiwan, het midden oosten, Australië en Zuid Afrika. De laatst genoemde is een erg bekende post, deze werd ook wel kaap de hoop genoemd. Deze basis werd gebruikt als een soort tussenstop naar het oosten, zo kon de bemanning weer iets aansterken en konden ze weer vers voedsel aan boord halen. Het plaatje hieronder geeft een goed beeld van de posten van de VOC.

Beursgang

De VOC liep dus erg goed, het werd zelfs in 1602 het eerste beursgenoteerde bedrijf! Hiermee was het bedrijf de eerste in de wereld die aandelen publiekelijk uitgaf, door deze verandering konden vrijwel alle lagen van de bevolking investeren in het bedrijf. Dit werd gezien als erg revolutionair want het was gebruikelijk dat alleen een klein groepje rijken in bedrijven konden investeren.

andere kant van de VOC

echter heeft de VOC ook een andere kant, zo hebben ze ook erg veel bijgedragen aan de slavernij en zijn er naar schatting tussen de 660.000 en 1135.000 slaven vervoerd. Naast de slavernij was er ook geregeld conflict met de lokale bevolking die de VOC met harde hand oploste, een goed voorbeeld hiervan is de Javaanse Successie-oorlog. Naast oorlogen ging de lokale bevolking ook gedrukt onder de dwang van de VOC, zo werden ze gedwongen om specerijen te verbouwen voor de VOC.

faillissement

Uiteindelijk werd de VOC opgeheven in 1799, volgens velen kwam dit doordat er erg veel corruptie binnen de VOC was. Echter zijn er waarschijnlijk meerdere redenen voor het faillissement, zo brak er ook oorlog met Engeland en verloor de VOC daardoor ook een deel zijn handelsposten. Ook was het door de oorlog met Engeland een stuk minder veilig op zee en werd het risico om producten te vervoeren steeds groter. De kosten werden dus te hoog en de omzet te laag, de herinnering aan de VOC blijft ondanks het faillissement echter weerklinken in de Nederlandse geschiedenis.